Jun 01 2009
Posted by Vugar Seidov in Uncategorized

Защитим своё!

Берлин, 1 июня (АзерТАдж). На днях ИА РЕГНУМ опубликовало сообщение (кстати, никем не подписанное) под названием «Азербайджан посягнул на армянское культурное наследие», в котором говорится следующее (терминология и истерический тон сообщения сохранены): «Армянской стороне стало известно, что оргкомитет Евровидения снял с финала конкурса заставку (визитную карточку) Армении. Этому факту предшествовала очередная истерия (здесь и далее выделения наши – В.С.) азербайджанской стороны, которая, заметив в ролике памятник-символ Карабаха – «Мы и наши горы», вновь подняла шум о том, что «Карабах – это территория Азербайджана». Под давлением МИД Азербайджана, оргкомитет Евровидения снял с заставки этот фрагмент. Однако стоит отметить, что этот памятник – творение армянского скульптора Саркиса Багдасаряна – неотъемлемая часть армянского культурного наследия».

Напомним, после протеста МИД Азербайджана по поводу включения в рекламный ролик исполнителей из Армении изображения памятника, находящегося на территории Азербайджана, оргкомитет Евровидения действительно счёл данную выходку армян политическим шагом и удалил данный фрагмент из видеозаставки, за что выражаем оргкомитету отдельную благодарность. Истерией же являются не вполне предсказуемые и объяснимые действия (спровоцированной) азербайджанской стороны, а то, как отреагировала на своё позорное поражение оставшаяся с носом (провоцирующая) армянская сторона. Проигрывать, господа, тоже надо с достоинством и без истерик!

Да и традиционным посягательством на культурное наследие соседей занимается также известно кто. Как известно, памятник «Мы и наши горы» был воздвигнут в Аскеранском районе НКАО Азербайджанской ССР неподалёку от города Ханкенди в 1967 году, автором его является уроженец Азербайджана, скульптор армянского происхождения Саркис Багдасарян. Памятник был создан жителем Азербайджанской ССР на территории Азербайджанской ССР на средства, выделенные из бюджета Азербайджанской ССР, т.е. на наши с вами деньги, причём в те годы, когда жители республики во многом отказывали себе и покупали мясо и масло по талонам, чтобы дать возможность проживающим в Азербайджане деятелям искусства различных национальностей, в том числе армянской, проявить свой талант и свободно творить на азербайджанской земле. Кому бы тогда пришло в голову, что лет через 40 Армения посягнёт на памятники, находящиеся за ее пределами, созданные гражданами Азербайджанской ССР на территории Азербайджанской ССР и на средства, выделяемые из нашего кармана!

Тот факт, что памятник создан скульптором армянской национальности, ещё не повод для отторжения его от копилки шедевров искусства многонационального народа Азербайджана и внезапного объявления его частью культуры совершенно другого государства, не имеющего никакого отношения ни к данной территории, ни к выделенными на его создание средствам. Азербайджан, в отличие от моноэтнической Армении, был и остаётся многонациональной страной, и здесь на благо родины работали и продолжают работать проживающие в республике представители разных национальностей. Неудивительно, что свой вклад в сокровищницу культуры Азербайджана внёс и талантливый скульптор, уроженец нашей республики Саркис Багдасарян. Точно так же родную республику прославили и другие армяне, уроженцы Азербайджана – маршал Советского Союза Иван Баграмян, артисты Евгений Петросян и Карен Аванесян, шахматист Гарри Каспаров и многие другие известные личности. Впрочем, семья оказалась не без уродов, и на азербайджанском хлебе выросли также такие расисты, как Зорий Балаян и его верный ученик Левон Мелик-Шахназарян, варящиеся и по сей день в собственной желчи, животной ненависти ко всему азербайджанскому.

Ни для кого не секрет, что половина Баку построена с участием азербайджанских, армянских, русских, лезгинских, талышских рабочих по проектам польских, немецких, итальянских архитекторов. Tочно так же половина Еревана, особенно досоветского, была построена руками азербайджанских мастеров. В Москве известным грузинским скульптором Зурабом Церетели воздвигнут ряд всемирно известных скульптурных ансамблей. Зимний Дворец в Санкт-Петербурге был построен итальянским архитектором Бартоломео Растрелли, а Исаакиевский собор – по проекту французского архитектора Огюста Монферрана. Символ США, статуя Свободы в Нью-Йорке была создана французским скульптором Фредериком Огюстом Бартольди, причём из меди российского происхождения. Жемчужина культуры Индии, мавзолей Тадж Махал был построен по приказу Шаха Джахана, правителя Империи Великих Моголов, имевших, как известно, узбекское происхождение. Весь Балканский полуостров и обширные территории вплоть до Будайских высот усеяны купальнями, сооружёнными на термальных водах османскими зодчими, а весь Ближний Восток – памятниками эллинистической архитектуры, имеющими мало общего с традиционными арабскими строениями. Даже город Bath в далёкой Англии был построен римлянами, а Западный Вокзал Ньюгати в Будапеште – тем самым знаменитым французом Густавом Эйфелем. Да что там далеко ходить – Мецаморская АЭС спроектирована была явно не армянскими атомщиками, и построена была она далеко не армянскими инженерами, не говоря уже о Голубой Мечети в центре Еревана.

Примеров можно привести сотни! Но только дают ли они основание считать все эти призведения частью культурного наследия именно той нации, к которой принадлежали их авторы? Представим на миг, что итальянцы обрушиваются с гневными обвинениями в адрес русских в том, что последние, дескать, «посягнули» на наследие итальянской культуры – Смольный монастырь, Зимний, Строгановский и Воронцовский дворцы. Французы внезапно начинают требовать от американцев оставить в покое «символ Франции» и «французской культуры» – Статую Свободы, немцы – бакинскую кирху, а поляки – построенную по заказу Г.З.Тагиева их соотечественником Иосифом Гославским резиденцию азербайджанского нефтепромышленника-мецената, ныне музей истории Азербайджана…. Такое трудно представить даже в кошмарном сне, и иначе, чем форменным идиотизмом, назвать подобное невозможно. Но, увы, в случае с нашими капризными соседями подобное почему-то является каждодневной нормой! Только по одной лишь той причине, что автор имеет армянские корни, памятник в центре Азербайджана ревностно объявлен частью культурного наследия армянского народа. Удивительно, почему в Ереване никто до сих пор не додумался потребовать у Аргентины и Франции золотые медали, завоёванные для своей родины теннисистaми Давидом Налбандяном и Анри Агасси, а у США – всю прибыль от продажи компакт-дисков певицы Шер. А почему бы и нет? Это ведь всё «наше», «армянское»!

А не удобно ли устроились, господа? Как что-то создавать, так обязательно за чужой счёт, а как славой пользоваться, так непременно только самим. А как же быть тогда с Ханским дворцом в сегодняшней армянской (по иронии судьбы) столице, построенным в начале 16-го века азербайджанским правителем Иревана Ревангулу-ханом и перестроенным в последующие столетия Амиргун-ханом, Гусейнали-ханом и Мухамед-ханом?

Кроме того, непонятно, почему в Армении принято считать «Бабушку и дедушку», кaк в простонародье иногда называют памятник «Мы и наши горы», обязательно армянами. Носы у них, как видно на изображении, вовсе не характерные для армянской антропологии, и пояснительной надписи «Папик Акоп и татик Айкануш» на памятнике тоже нет. Так что, извините! Учитывая, что население Нагорного Карабаха двухобщинное, дедушка мог вполне оказаться азербайджанцем, а бабушка армянкой, или наоборот. А открытый тем же скульптором Саркисом Багдасаряном в том же 1967 году в Ханкенди памятник «Карабахцы», созданный, кстати, тоже на наши бюджетные деньги, опять же вовсе не предполагал одних только карабахских армян. Агдамцы, тертерцы, шушинцы и бардинцы – это такие же карабахцы. Поэтому, не понятно, с чего это вдруг Армения, представившая, к слову сказать, на конкурсе Евровидение откровенный плагиат написанной азербайджанским композитором Тофиком Кулиевым мелодии «Нахчывани» с тюркским названием «Джан-джан», посягнула вдобавок ещё и на памятник культуры, расположенный за её пределами, не вложив в него ни копейки. Не многовато ли для одного раза?

Памятник «Мы и наши горы» – такая же часть культурного наследия Азербайджана, как стены Аскеранской и Шушинской крепостей, мечеть Говхар-ага, албанский собор Ганзасар, мавзолей Момине Хатун, Бабек Галасы, Девичья Башня, Дворец Ширваншахов, Дворец Шекинских ханов, здания Бакинской филармонии, Исмаиллийе и др. Демонстрация его в рекламном клипе совершенно другой страны во время песенного конкурса Евровидение в мае 2009 года носила характер неприкрытых территориальных претензий этой страны на часть Азербайджана и явилась проявлением её ненасытного аппетита. Поэтому не удивительно, что оргкомитет конкурса немeдленно отреагировал на протест МИД Азербайджана и удалил изображение памятника Азербайджана из рекламного видеоролика aрмянских исполнителей. Демонстрация же изображения памятника на обратной стороне блокнота певицы Сирушо во время объявления ею результатов голосования по Армении в Азербайджане восприняли как знак восхищения армянской публикой выступлением дуэта из страны, в которой располагается этот памятник!

Вугар Сеидов
АзерТАдж, Берлин
http://1news.az/analytics/20090602090034546.html

ÖZ DƏYƏRLƏRİMİZİ QORUYAQ

Berlin, 6 iyun (AzərTAc). REQNUM informasiya agentliyi “Azərbaycan erməni mədəni irsinə əl uzatmışdır” adlı məlumat dərc etmişdir. Məlumatda deyilir (məlumatın terminologiyası və isterik üslubu olduğu kimi saxlanmışdır): “Erməni tərəfinə məlum olmuşdur ki, Eurovision-2009-un təşkilat komitəsi müsabiqənin finalından Ermənistanın başlığını (vizit kartını) çıxarmışdır. Buna Azərbaycan tərəfinin növbəti isteriyası səbəb olmuşdur. Azərbaycan tərəfi reklam çarxında Qarabağın rəmzi – “Biz və bizim dağlar” abidəsini görən kimi yenidən hay-küy qaldırmışdır ki, “Qarabağ Azərbaycanın ərazisidir”. Azərbaycan XİN-nin təzyiqi ilə Eurovisionun təşkilat komitəsi başlıqda həmin hissəni çıxarmışdır. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, bu abidə erməni memar Sərkis Baqdasaryanın əsəri, erməni mədəni irsinin ayrılmaz hissəsidir”.

Xatırladaq ki, Azərbaycan ərazisindəki abidənin təsvirinin erməni ifaçılarının reklam çarxına daxil edilməsi ilə bağlı Azərbaycan XİN-in etirazından sonra Eurovisionun təşkilat komitəsi ermənilərin bu hərəkətini həqiqətən siyasi addım hesab etmiş və həmin hissəni videogörüntüdən çıxartmışdır. Biz buna görə təşkilat komitəsinə xüsusi minnətdarlığımızı bildiririk. İsteriya kimi isə Azərbaycan tərəfinin (təhrik edilən) gözlənilən və izah edilən hərəkəti deyil, biarbırçı şəkildə məğlub olan erməni tərəfinin (təhrik edən) cavab hərəkətləri qəbul edilməlidir. Uduzanda da, cənablar, ləyaqətlə və isteriyasız uduzmaq lazımdır.

Bəli, qonşuların mədəni irsinə ənənəvi surətdə kimin əl uzatdığı məlumdur. Məlum olduğu kimi, “Biz və bizim dağlar” abidəsi keçmiş Azərbaycan SSR DQMV-in Əskəran rayonunda, Xankəndi şəhəri yaxınlığında 1967-ci ildə ucaldılmışdır. Abidənin müəllifi Azərbaycan sakini, erməni mənşəli memar Sərkis Baqdasaryandır. Abidə Azərbaycan SSR sakini tərəfindən Azərbaycan SSR ərazisində Azərbaycan SSR büdcəsindən ayrılmış vəsait hesabına, yəni bizim pullarımızla yaradılmışdır. Həm də, respublikamızın sakinlərinin bir çox nemətlərdən imtina etdiyi, ət və yağı talonla aldığı dövrdə, Azərbaycanda yaşayan müxtəlif millətlərin incəsənət xadimlərinə, o cümlədən ermənilərə öz istedadlarını nümayiş etdirmələri və Azərbaycan torpağında sərbəst yaradıcılıqla məşğul olmaları üçün şərait yaradıldığı illərdə. O vaxt kimin ağlına gələrdi ki, Ermənistan 40 il keçdikdən sonra öz ərazisindən kənarda, Azərbaycan ərazisində cibimizdən ayırdığımız vəsait hesabına Azərbaycan SSR vətəndaşlarının yaratdığı abidələrə əl uzadacaq?! Erməni millətindən olan memar tərəfindən hazırlanması faktı abidənin çoxmillətli Azərbaycan xalqının incəsənətinə aid şah əsərlər sırasından çıxarılmasına, bu əraziyə heç bir aidiyyəti olmayan, abidənin hazırlanmasına vəsait ayırmayan tamamilə başqa dövlətin mədəni irsi elan edilməsinə səbəb ola bilməz. Azərbaycan monoetnik Ermənistandan fərqli olaraq çoxmillətli ölkədir və çoxmillətli ölkə kimi qalmaqdadır. Azərbaycan ərazisində yaşayan müxtəlif millətlərin nümayəndələri Vətənin rifahı naminə çalışırlar və işləməkdə davam edirlər. Təəccüblü deyil ki, respublikamızın sakini memar Sərkis Baqdasaryan da Azərbaycan mədəniyyəti xəzinəsinə öz töhfəsini vermişdir. Elə onun kimi, Azərbaycan sakinləri olan ermənilər – Sovet İttifaqı marşalı İvan Baqramyan, artistlər Yevgeni Petrosyan və Karen Avanesyan, şahmatçı Harri Kasparov və digər tanınmış şəxslər də respublikanın şöhrətlənməsi üçün çalışmışlar. Əlbəttə, ailədə naqislər də olur. Azərbaycanın çörəyi ilə böyüyən Zori Balayan və onun sadiq şagirdi Levon Məlik–Şahnazaryan kimilər bu gün də öz hikkələri, bütün Azərbaycan xalqına vəhşi nifrətləri içərisində boğulurlar.

Heç kimə sirr deyildir ki, Bakının bir sıra məşhur binaları Polşa, Almaniya, İtaliya memarlarının layihələri üzrə azərbaycanlı, erməni, rus, ləzgi, talış inşaatçılar tərəfindən tikilmişdir. Elə bu üsulla İrəvanın yarısı, xüsusən Sovetlərə qədər olan dövrdə azərbaycanlı ustaların əlləri ilə inşa edilmişdir. Moskvada tanınmış gürcü memarı Zurab Sereteli tərəfindən bir sıra dünya şöhrətli memarlıq ansamblları ucaldılmışdır. Sankt-Peterburqda Qış Sarayı İtaliya memarı Bartolomeo Rastrelli, İsaak kilsəsi isə fransız memar Oqyust Monferranın layihəsi üzrə inşa edilmişdir. Nyu-York şəhərində ABŞ-ın rəmzi olan Azadlıq abidəsi fransız memar Frederik Oqyust Bartold tərəfindən, özü də Rusiya misindən istifadə olunmaqla hazırlanmışdır. Hindistanın mədəniyyət incisi Tac Mahal mavzoleyi Boyük Moğollar İmperiyasının hakimi özbək mənşəli Cahan Şahın əmri ilə ucaldılmışdır. Bütün Balkan yarımadası və Buday yüksəkliklərinə qədər geniş ərazi Osmanlı memarların termal sular üzərində quraşdırdığı hamamlarla doludur. Bütün Yaxın Şərq ənənəvi ərəb tikililəri ilə ümumi oxşarlığı az olan Ellin memarlıq abidələri ilə zəngindir. Hətta Uzaq İngiltərənin Bat şəhəri də romalılar tərəfindən inşa edilmişdir. Budapeştdəki Nyuqati Qərb Vağzalı tanınmış fransız memarı Qustav Eyfel tərəfindən tikilmişdir. Çox da uzağa getməyək – Metsamor AES erməni atomçuları və mühəndisləri tərəfindən layihələndirilməmişdir. Bu baxımdan İrəvanın mərkəzindəki Mavi Məscidi də misal gətirmək olar. Belə misallar çoxdur. Lakin bu əsas verirmi ki, həmin abidələr müəlliflərinin mənsub olduqları millətlərin mədəni irsi nümunəsi hesab edilsin? Bir anlığa təsəvvür edək ki, italyanlar ruslara qəzəbli ittihamlar yağdıraraq, İtaliya mədəniyyəti irsinə – Smolnı monastrı, Qış Sarayı, Stroqanov və Vorontsov saraylarına rusların əl uzatdıqlarını iddia etsinlər. Yaxud fransızlar amerikalılardan Azadlıq Abidəsindən, almanlar isə azərbaycanlılardan Bakı kirxasından əl çəkməyi tələb etsinlər. Bunu hətta vahiməli yuxuda belə görmək mümkün deyildir və başqa sözlə, buna xalis səfehlikdən başqa nə ad verəsən? Lakin təəssüf ki, bizim dəymədüşər qonşularımız üçün bu, gündəlik normadır. Onlar təkcə müəllifin erməni kökünə mənsub olması səbəbindən Azərbaycanın mərkəzindəki abidəni erməni xalqının mədəni irsinin nümunəsi elan etmişlər. Təəcüblüdür ki, niyə İrəvanda heç kim tenisçilər David Nalbandyanın və Anri Aqassinin öz vətənləri üçün qazandıqları qızıl medalları Argentinadan və Fransadan, müğənni Şerin kompakt disklərinin satışından əldə olunan gəliri ABŞ-dan tələb etmir? Erməni məntiqi ilə yanaşılsa bunun hamısı “ermənilərindir”.

Cənablar, deyəsən rahat üsul tapmısınız: nəyi yaratmaq lazımdırsa mütləq özgə hesabına etməliyik, şöhrətdən isə yalnız özümüz bəhrələnməliyik. Bəs, Ermənistan paytaxtında (taleyin hökmü ilə) XVI əsrin əvvəllərində İrəvan hakimi Rəvanqulu xan tərəfindən ucaldılmış, sonrakı yüzilliklərdə Əmirhun xan, Hüseynəli xan və Məhəmməd xan tərəfindən yenidən qurulmuş Xan Sarayı necə olsun? Bundan başqa, aydın deyildir ki, niyə Ermənistanda hesab edilməlidir ki, xalq arasında “Nənə və baba” adlandırılan “Biz və bizim dağlar” abidəsi ermənilərə məxsusdur. Təsvirdən göründüyü kimi, onların burunları erməni antropologiyası üçün xarakterik deyildir və abidə üzərində “Papik Akop və tatik Haykanuş” aydınlaşdırıcı yazı yoxdur. Elə həmin memar Sərkis Baqdasaryanın bizim büdcə vəsaitimiz hesabına 1967-ci ildə Xankəndi də yaratdığı “Qarabağlılar” abidəsi də yalnız Qarabağ ermənilərini nəzərədə tutmamışdır. Ağdamlılar, tərtərlilər, şuşalılar və bərdəlilər də qarabağlıdırlar. Buna görə aydın deyildir ki, niyə Ermənistan birdən-birə Azərbaycan bəstəkarı Tofiq Quliyevin yazdığı “Naxçıvani” melodiyasına Eurovision müsabiqəsinə türk adlı “Can-can” açıq plagiyatı çıxardaraq, eyni zamanda öz ərazisindən kənarda yerləşən, hazırlanmasına bir qəpik belə xərcləmədiyi mədəniyyət abidəsinə əl uzatmışdır. Bu, təkcə bir dəfə üçün çox deyilmi?

“Biz və bizim dağlar” abidəsi Əskəran qalasının divarları və Şuşa qalası, Gövhər ağa məscidi, Qanzasor alban kilsəsi, Möminə Xatun türbəsi, Babək qalası, Qız qalası, Şirvanşahlar sarayı, Şəki xanlarının sarayı, Bakı filarmoniyası, İsmailiyə binası və digər abidələr kimi Azərbaycanın mədəni irsinin gözəl nümunəsidir. “Biz və bizim dağlar” abidəsinin 2009-cu ilin mayında Eurovision mahnı müsabiqəsində digər ölkənin reklam klipində nümayiş etdirilməsi, həmin ölkənin Azərbaycanın bir hissəsinə açıq ərazi iddiasının və acgözlüyünün təzahürüdür. Buna görə heç də təsadüfi deyildir ki, müsabiqənin təşkilat komitəsi Azərbaycan XİN-nin etirazına təcili reaksiya göstərərək, Azərbaycan abidəsinin təsvirini erməni ifaçıların reklam videoçarxından çıxarmışdır. Erməni müğənnisi Siruşonun Ermənistan üzrə səsvermənin nəticələrini elan etdiyi vaxt “Biz və bizim dağlar” abidəsinin təsvirini bloknotunun arxasında nümayiş etdirməsini isə Azərbaycanda bu abidənin yerləşdiyi ölkənin duetinin ifasına erməni tamaşaçıların heyranlıq əlaməti kimi qəbul etmişlər.

Vüqar Seyidov
AzərTAc, Berlin

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.